برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )
366
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )
مفصلا ذكر كنيم . « 15 » به زودى تركيب قومى سپاه با اوضاع و احوال ايران تطابق يافت . در آغاز طبيعتا اعراب خود ، كلّ سربازان ، و يا تعداد قابل توجهى از آنان را تشكيل مىدادند . « 16 » در ايران بيش از همه قبايل عرب شمال نقش داشتند : قبيله بنى تميم ( در سال 96 ه / 715 م : 000 ، 10 نفر ) ، بنى بكر ( 000 ، 7 نفر ) ، بنى ربيع و بنى عبد القيس ( 000 ، 4 نفر ) ، بعدها بصرىها ( 000 ، 9 ) نفر « 17 » و كوفىها ( 000 ، 7 ) نفر . از اعراب جنوب و « يمنىها » به ندرت اطلاع داريم : بنى ازد ( در سال 96 ه / 715 م : 000 ، 10 ) نفر . « 18 »
--> ( 15 ) . سال 22 ه / 643 م پس از نبردى ، احتمالا 000 ، 70 اسير عرب مسيحى اعدام شدند : ابن اثير : الكامل ، ج 2 . ص 149 ؛ در قادسيه بيش از 000 ، 200 ايرانى و 000 ، 120 عرب در مقابل هم قرار گرفتند : طبرى : تاريخ 1 ، ص 2249 ؛ در كوفه در سال 24 ه / 645 م : 000 ، 40 عرب ، در مرز رى و آذربايجان 000 ، 10 سرباز كوفى : طبرى : تاريخ 1 ، ص 2805 سپاه تخاريان با همپيمانان ( در حدود سال 34 ه / 654 م ) بالغ بر 000 ، 30 نفر بود : بلاذرى : فتوح البلدان ، ص 406 ؛ سپاه حجاج در شرق ايران در سال 80 ه / 699 م به تعداد 000 ، 20 كوفى و 000 ، 20 بصرى بود : ابن اثير : الكامل ، ج 4 ، ص 175 ؛ در محاصره ترمذ در حدود سال 81 ه / 700 م اعراب داراى 000 ، 80 سرباز بودند : بلاذرى : فتوح البلدان ، ص 418 ؛ قتيبه از طرف 000 ، 200 ترك ، سغدى و فرغانى در سال 88 ه / 707 م مورد حمله قرار گرفت : ابن اثير : الكامل ، ج 4 ، ص 204 ؛ در طبرستان در سال 140 ه / 58 - 757 م : 100 ، 39 عرب در 44 محل در پادگانها حضور داشتند : ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 122 و بعد ؛ در بخارا خليفه در سال 161 ه / 778 م : 000 ، 570 نفر را احضار كرد : نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 70 ؛ محمود غزنوى با رئيس سلجوقى ، اسرائيل قرار تحويل 000 ، 200 سواركار براى جنگ در هند را گذاشت : راوندى : راحة الصدور ، ص 89 و بعد - اصولا رجوع كنيد به : Kremer , C . G . I 203 f ; ؛ ( قرن 5 ه / 11 م ) Barthold , Vorl . 96 ( در مورد ارقام نقلشده در منابع ، موضعى انتقادى ندارد ) NaZIM 139 F . . ( Warschau ( تعداد تاتارهاى كريمه و سپاهيان آنان ) Olgierd Gorka : Liczebnosc Tatarow Krymskich ich wojsk ( اهميت آن از محدوده موضوع مورد 1936 ) , ( S A aus dem Przeglad historyczno - Wojskowy VIII / 1 ) بررسى نيز فراتر است ) ( 16 ) . تاريخ سيستان ، ص 91 ( سال 41 ه / 2 - 661 م ) - و ديگر صفحات - در موارد علىحدهاى بعدها : در حدود سال 370 ه / 83 - 980 م ( نكبى 125 ، 139 ، 142 ، بهويژه در خراسان ) ؛ سال 424 ه / 1033 م ( بيهقى : تاريخ ، ص 437 ؛ در كرمان ) . ( 17 ) . اينها ارقامى است كه در حركت قتيبة بن مسلم منظور شده است : طبرى : تاريخ ، 2 ، ص 1291 ، و نيز مقايسه كنيد با ص 1318 . ( 18 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 67 ( سال 116 ه / 734 م ) ؛ طبرى : تاريخ 3 ، ص 1971 ( سال 129 ه / 747 م ) .